Een veilige hechting is de basis waarbinnen een kind zich verder ontwikkelt. Wist je dat samen muziek maken een waardevol instrument is om de hechting te ondersteunen? In dit artikel leggen we uit waarom dit zo is en hoe je muziek inzet om veiligheid en verbondenheid te brengen.
Samen zingen: interactie van hoge kwaliteit
Als je een boek voorlees, dan kijk je samen naar de afbeeldingen in het boek. Deze gedeelde aandacht voor hetzelfde - joint attention - is belangrijk voor de ontwikkeling van een goede hechting. Wat samen zingen nou zo bijzonder maakt, is dat er ook hier sprake is van deze joint attention, maar er verder niets 'tussen' zit. Tijdens het zingen kun je elkaar telkens aankijken, er is immers geen boek waarin de platen staan wat maakt dat er veel meer ruimte is voor oogcontact. Daardoor is er nog meer mogelijkheid om op elkaar te reageren, met bijvoorbeeld de expressie van je gezicht. Hiermee biedt samen zingen een interactie van een hoge kwaliteit: kind en pedagogisch professional zijn samen met hetzelfde bezig, op hetzelfde moment, terwijl er veel oogcontact gemaakt kan worden én plezier. Rijker wordt een interactie bijna niet.
Veiligheid door voorspelbaarheid
Gezonde hechting komt tot stand door de herhaling van positieve ervaringen. Daarbij is voorspelbaarheid voor kinderen belangrijk. Muziek is een prachtige manier om die herhaling en voorspelbaarheid in de dag te brengen. Denk aan een vast liedje bij het verschonen, bij het aan tafel gaan of bij het opruimen. Doordat het kind weet wat er komt, voelt het zich veilig - en die veiligheid is de bodem waarop het durft te ontdekken. Zo wordt een klein liedje een terugkerend, vertrouwd ankerpunt in de dag.
Binnen interactief muzikaal spel is voor kinderen ook voorspelbaarheid; een bepaald object houdt je bijvoorbeeld hoog of laag, waarbij je het object met een hoge of lage stem benoemd. Kinderen snappen dit principe snel, en weten dan wat er komt, waarbij ze zelf mee kunnen gaan doen.
Co-regulatie
In samen zingen zit ook co-regulatie: jouw vertrouwde stem en aanwezigheid kan kinderen enorm steunen als ze bang of verdrietig zijn. Zowel een liedje wat je direct voor een bepaald kindje zingt, als rustig zingen op de groep terwijl je bezig bent, kan kinderen op de groep helpen om tot rust te komen. Een kind ervaart keer op keer: deze pedagogisch professional is aanwezig, ik hoor haar stem en ben dus veilig en kan gaan ontdekken.
Zo breng je het in de praktijk
- Koppel vaste liedjes aan vaste momenten (verzorging, eten, naar buiten gaan) om de dagstructuur te ondersteunen
- Zoek tijdens het zingen het oogcontact op en geniet er samen van - reageer op de kinderen met je gezicht en onthoudt: het gaat om het samen iets doen, niet om hoe mooi je zingt!
- Houd de liedjes klein en herkenbaar, en zorg dat ze aansluiten bij de belevingswereld van de kinderen zodat zij mee kunnen doen.
Hechting hangt nauw samen met emotieregulatie en de bredere sociaal-emotionele ontwikkeling. Lees ook de invloed van muziek op emotieregulatie en hoe muziek de sociaal-emotionele ontwikkeling ondersteunt.